Một bản sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) được đánh giá cao trước hết phải có bố cục rõ ràng, logic: người chấm đọc lướt vẫn nắm được vấn đề, giải pháp và kết quả. Bài viết này tổng hợp cấu trúc SKKN thường được các trường, phòng và sở giáo dục sử dụng, kèm lưu ý cho từng phần để thầy cô dễ đối chiếu với bản của mình.
Lưu ý: mỗi địa phương có thể ban hành mẫu trình bày riêng. Thầy cô luôn ưu tiên mẫu và hướng dẫn của đơn vị mình khi nộp.
Tổng quan bố cục một bản SKKN
Phần lớn SKKN gồm các phần chính sau:
- Trang bìa và mục lục.
- Phần I – Mở đầu (đặt vấn đề).
- Phần II – Nội dung (giải quyết vấn đề).
- Phần III – Kết luận và kiến nghị.
- Tài liệu tham khảo và phụ lục (nếu có).
Phần I – Mở đầu
Lý do chọn đề tài
Nêu ngắn gọn vấn đề thực tế đang gặp tại lớp, trường: học sinh gặp khó khăn gì, phương pháp cũ còn hạn chế ở đâu, vì sao cần thay đổi. Nên có một vài con số khảo sát ban đầu để thuyết phục.
Mục đích nghiên cứu
Trả lời câu hỏi: sáng kiến giúp cải thiện điều gì, cho ai. Mục đích nên cụ thể, đo được (ví dụ nâng tỉ lệ học sinh đọc đúng, viết đúng chính tả…).
Đối tượng và phạm vi
Xác định rõ đối tượng áp dụng (khối lớp, môn học, nhóm học sinh) và phạm vi thời gian, địa điểm thực hiện. Phạm vi càng rõ, kết quả càng đáng tin.
Phương pháp nghiên cứu
Liệt kê các phương pháp đã dùng: quan sát, khảo sát, thực nghiệm sư phạm, thống kê, so sánh trước – sau…
Phần II – Nội dung
Cơ sở lý luận
Trình bày ngắn gọn căn cứ khoa học, chương trình, định hướng đổi mới làm nền cho các biện pháp. Tránh chép dài lý thuyết không liên quan.
Thực trạng vấn đề
Mô tả tình hình thực tế trước khi áp dụng sáng kiến: thuận lợi, khó khăn, kết quả khảo sát đầu vào (nên trình bày bằng bảng số liệu).
Các giải pháp, biện pháp thực hiện
Đây là phần quan trọng nhất. Mỗi biện pháp nên có: mục tiêu, cách tiến hành từng bước, ví dụ minh họa cụ thể trong tiết dạy hoặc hoạt động, và lưu ý khi áp dụng. Biện pháp càng cụ thể, người chấm càng thấy tính mới và khả năng nhân rộng.
Hiệu quả của sáng kiến
So sánh kết quả trước và sau khi áp dụng bằng số liệu, bảng biểu; có thể bổ sung nhận xét của đồng nghiệp, phụ huynh, học sinh. Hiệu quả phải khớp với mục đích đã nêu ở Phần I.
Phần III – Kết luận và kiến nghị
Tóm tắt những gì sáng kiến đạt được, bài học kinh nghiệm rút ra, điều kiện để áp dụng rộng hơn và đề xuất với nhà trường, cấp quản lí (nếu có).
Tài liệu tham khảo và phụ lục
Ghi đầy đủ nguồn tài liệu đã sử dụng. Phụ lục nên đưa phiếu khảo sát, giáo án minh họa, hình ảnh hoạt động, sản phẩm của học sinh để làm minh chứng.
Mẹo trình bày giúp bản SKKN “ghi điểm”
- Đặt tên biện pháp ngắn gọn, bắt đầu bằng động từ (Tổ chức…, Xây dựng…, Vận dụng…).
- Dùng bảng số liệu có tiêu đề, ghi rõ thời điểm khảo sát.
- Đánh số đề mục thống nhất, font chữ và giãn dòng theo đúng mẫu của đơn vị.
- Rà soát chính tả, lỗi đánh máy trước khi nộp.
Thầy cô có thể tham khảo thêm các mẫu SKKN theo từng cấp học, môn học trên Best4Team để hình dung cách triển khai từng phần.
